Khi ngành Tài chính đổi luật chơi: Những năng lực nào sẽ quyết định lợi thế của sinh viên?

Sự phát triển của AI, Fintech và dữ liệu đang làm thay đổi sâu sắc cách ngành Tài chính vận hành, đồng thời tái định nghĩa yêu cầu đối với nguồn nhân lực. Khi doanh nghiệp không còn chỉ tìm kiếm những cử nhân giỏi chuyên môn mà cần những người có khả năng thích ứng với công nghệ và giải quyết các bài toán kinh doanh, câu hỏi đặt ra là: chương trình đào tạo đại học cần thay đổi như thế nào để chuẩn bị cho sinh viên bước vào thị trường lao động mới?

AI, Fintech và dữ liệu đang tái định nghĩa ngành Tài chính

Ngành Tài chính đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu rộng khi công nghệ không còn đóng vai trò hỗ trợ mà trở thành động lực định hình cách thị trường vận hành. Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính (Fintech), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain hay tài chính bền vững (ESG) đang làm thay đổi toàn bộ chuỗi giá trị của ngành, từ ngân hàng, đầu tư đến quản trị doanh nghiệp.

Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh của các tổ chức tài chính đến từ quy mô vốn hay mạng lưới chi nhánh, thì ngày nay, yếu tố quyết định lại nằm ở khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ và tạo ra trải nghiệm số cho khách hàng. Những vị trí như chuyên viên phân tích dữ liệu tài chính, chuyên gia công nghệ tài chính (Fintech), chuyên viên phân tích blockchain hay tư vấn tài chính bền vững (ESG) đang dần trở thành những nghề nghiệp được nhiều doanh nghiệp săn đón.

Sự thay đổi đó đặt ra một thách thức lớn đối với giáo dục đại học. Khi “luật chơi” của ngành Tài chính đã thay đổi, chương trình đào tạo cũng không thể chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức về kế toán, đầu tư hay quản trị tài chính như trước.

Người học Tài chính cần nhiều hơn kiến thức chuyên môn

Theo các chuyên gia, điều doanh nghiệp tìm kiếm ở một cử nhân Tài chính ngày nay không chỉ là khả năng phân tích báo cáo tài chính, mà còn là tư duy phân tích, khả năng ứng dụng công nghệ và năng lực giải quyết những bài toán kinh doanh trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Chia sẻ về xu hướng này, PGS.TS Trần Thị Bích Hạnh, Trưởng khoa Kinh doanh, Giám đốc Swinburne MBA tại Swinburne Vietnam, cho biết ngành Tài chính đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của Fintech, AI và ESG.

 “Công nghệ có thể xử lý dữ liệu nhanh hơn con người, nhưng doanh nghiệp vẫn cần những người biết phân tích, đánh giá và đưa ra quyết định. Vì vậy, người học Tài chính không chỉ cần nền tảng chuyên môn vững chắc mà còn phải hiểu công nghệ, biết khai thác dữ liệu và có tư duy toàn cầu để thích ứng với những thay đổi của ngành.”, PGS.TS. Hạnh chia sẻ. 

Theo bà Hạnh, đây cũng là lý do các trường đại học trên thế giới đang chuyển dịch từ mô hình đào tạo theo kiến thức sang đào tạo theo năng lực. Sinh viên cần được đặt trong các bối cảnh kinh doanh thực tế, giải quyết các bài toán liên ngành và hình thành khả năng học hỏi liên tục – yếu tố quan trọng để phát triển trong một lĩnh vực thay đổi nhanh như tài chính.

Swinburne Vietnam chuẩn bị cho sinh viên bước vào thị trường tài chính toàn cầu

Trước những thay đổi nhanh chóng của ngành, chuyên ngành Tài chính tại Swinburne Vietnam được thiết kế theo định hướng đào tạo nguồn nhân lực có khả năng làm việc trong môi trường tài chính quốc tế, nơi kiến thức chuyên môn cần song hành với tư duy công nghệ và năng lực thích ứng.

Sinh viên theo học chương trình được tiếp cận chương trình đào tạo của Swinburne University of Technology (Australia). Sau khi tốt nghiệp sẽ nhận bằng Cử nhân Kinh doanh (Bachelor of Business) do Swinburne University of Technology cấp, có giá trị tương đương bằng cấp dành cho sinh viên học tại Australia và được công nhận trên phạm vi quốc tế. 

Swinburne University of Technology hiện xếp hạng 291 trong danh sách các trường đại học tốt nhất theo QS Rankings 2027. Đây là một lợi thế quan trọng đối với những sinh viên mong muốn làm việc tại các doanh nghiệp đa quốc gia hoặc tiếp tục học lên ở nước ngoài.

Theo đó, bên cạnh các học phần cốt lõi như tài chính doanh nghiệp, quản trị đầu tư, phân tích tài chính và quản trị rủi ro, chương trình còn tích hợp các nội dung về Financial Technology (Fintech), tài chính số và phân tích dữ liệu trong kinh doanh. Đặc biệt, khoảng 70% khung kiến thức của CFA Program Candidate Body of Knowledge được tích hợp vào chương trình, giúp sinh viên tiếp cận sớm các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Thị Bích Hạnh, điều quan trọng hơn cả không nằm ở số lượng học phần hay chứng chỉ được tích hợp, mà ở cách sinh viên được học. “Người học không thể chỉ tiếp thu kiến thức trên lớp. Các em cần được đặt vào những tình huống thực tế, được phân tích dữ liệu, giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định như một chuyên gia tài chính. Đó là cách hình thành năng lực mà doanh nghiệp đang cần.”

Không dừng ở kiến thức, Swinburne Vietnam lựa chọn mô hình Project-based Learning, đưa sinh viên vào các dự án, bài toán tình huống và hoạt động kết nối doanh nghiệp ngay trong quá trình học. Sinh viên đồng thời được làm quen với các phần mềm chuyên ngành như MYOB và Xero, phát triển năng lực phân tích, ra quyết định và giải quyết vấn đề – những kỹ năng được doanh nghiệp đánh giá cao trong bối cảnh ngành Tài chính ngày càng số hóa.

Một điểm khác biệt của chương trình là môi trường học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh, giúp sinh viên hình thành năng lực giao tiếp chuyên nghiệp và sẵn sàng làm việc trong môi trường đa văn hóa. Chương trình Kinh doanh của Swinburne University of Technology cũng được kiểm định bởi AACSB – tổ chức kiểm định danh giá mà chỉ khoảng 6% trường kinh doanh trên thế giới đạt được. Điều này góp phần bảo chứng chất lượng đào tạo và nâng cao giá trị của tấm bằng trên thị trường lao động quốc tế.

Trong bối cảnh ngành Tài chính liên tục thay đổi, một tấm bằng quốc tế không chỉ là sự ghi nhận về học thuật, mà còn phản ánh môi trường đào tạo, chuẩn đầu ra và năng lực mà sinh viên được trang bị. Khi doanh nghiệp ngày càng ưu tiên những ứng viên có khả năng làm việc trong môi trường toàn cầu, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn, mà còn ở việc chuẩn bị cho sinh viên tư duy, kỹ năng và khả năng thích ứng để phát triển lâu dài trong ngành.

Trần Trang