Tài chính bền vững là gì? Vì sao nhà đầu tư theo đuổi ESG?

Tài chính bền vững đang trở thành xu hướng dẫn đầu trong chiến lược của các nhà đầu tư hiện đại. Vậy tài chính bền vững là gì? Và đầu tư ESG là gì mà lại thu hút sự quan tâm mạnh mẽ đến vậy? Bài viết này Swinburne Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa lợi nhuận và trách nhiệm xã hội – nơi mà giá trị đạo đức, môi trường và quản trị doanh nghiệp cùng song hành với tăng trưởng dài hạn. 

Không chỉ là khái niệm mới mẻ, tài chính bền vững còn là yếu tố định hình tương lai thị trường toàn cầu. Nếu bạn đang tìm kiếm cách đầu tư hiệu quả mà vẫn tạo tác động tích cực cho cộng đồng và môi trường, hãy tiếp tục đọc – những thông tin dưới đây có thể thay đổi cách bạn nhìn về thị trường tài chính. 

ESG: Environmental, Social, Governance

Khi tìm hiểu tài chính bền vững, không thể không nhắc đến ESG – viết tắt của Environmental (Môi trường), Social (Xã hội), và Governance (Quản trị doanh nghiệp). Đây là ba trụ cột chính mà nhà đầu tư sử dụng để đánh giá mức độ bền vững và đạo đức của một doanh nghiệp. Vậy đầu tư ESG là gì? Đó là hình thức đầu tư chú trọng đến cả lợi nhuận tài chính và tác động tích cực đến xã hội – một hướng đi đang được nhiều quỹ lớn và nhà đầu tư cá nhân ưu tiên.

Yếu tố Môi trường (Environmental) đề cập đến cách doanh nghiệp tác động và phản ứng với các vấn đề môi trường như biến đổi khí hậu, ô nhiễm, phát thải carbon, sử dụng năng lượng và tài nguyên thiên nhiên. Một công ty có chiến lược giảm khí thải, tái chế chất thải, hoặc chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ được đánh giá cao về tính bền vững.

Yếu tố Xã hội (Social) phản ánh cách công ty tương tác với nhân viên, cộng đồng và các bên liên quan. Điều này bao gồm quyền lợi người lao động, đa dạng và hòa nhập, quyền con người và đóng góp cho xã hội. Những doanh nghiệp có văn hóa nhân văn, minh bạch và hỗ trợ cộng đồng địa phương sẽ ghi điểm trong mắt nhà đầu tư theo hướng ESG.

Yếu tố Quản trị doanh nghiệp (Governance) thể hiện hệ thống quản lý, cấu trúc lãnh đạo và tính minh bạch của công ty. Nhà đầu tư quan tâm đến việc công ty có hội đồng quản trị độc lập, cơ chế kiểm soát nội bộ hiệu quả, minh bạch tài chính và không có hành vi tham nhũng hay gian lận.

Tài chính bên vững là gì?

Sự kết hợp ba yếu tố này giúp nhà đầu tư có cái nhìn toàn diện hơn, không chỉ về lợi nhuận ngắn hạn mà còn về rủi ro dài hạn và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Chính vì vậy, khi bàn đến tài chính bền vững, ESG là một công cụ không thể thiếu trong quá trình đánh giá và ra quyết định đầu tư.

Theo khảo sát của PwC và McKinsey, hơn 70% nhà đầu tư tổ chức đã đưa tiêu chí ESG vào chiến lược đầu tư của họ. Điều này cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong cách tiếp cận: từ lợi nhuận đơn thuần sang đầu tư có trách nhiệm. Với câu hỏi “Đầu tư ESG là gì?”, câu trả lời không chỉ dừng lại ở xu hướng mà còn là sự chuyển mình tất yếu của nền tài chính trong kỷ nguyên phát triển bền vững.

Doanh nghiệp áp dụng ESG thu hút đầu tư như thế nào?

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, bất bình đẳng xã hội và khủng hoảng đạo đức doanh nghiệp ngày càng được quan tâm, nhà đầu tư hiện đại không còn chỉ nhìn vào lợi nhuận tài chính ngắn hạn. Thay vào đó, họ tìm kiếm những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn, có khả năng quản trị rủi ro một cách bền vững. 

Chính vì thế, việc áp dụng ESG (Environmental, Social, Governance) đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp gia tăng khả năng thu hút vốn đầu tư – một minh chứng rõ ràng cho sự chuyển dịch sang tài chính bền vững.Vậy cụ thể, doanh nghiệp áp dụng ESG sẽ thu hút nhà đầu tư bằng cách nào? 

• Tiêu chí về môi trường thường được đánh giá là có năng lực quản trị rủi ro dài hạn. Ví dụ, một công ty nỗ lực giảm phát thải CO2, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc cải tiến quy trình sản xuất để giảm lãng phí, sẽ chứng minh được khả năng thích ứng với các quy định môi trường khắt khe – từ đó giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí vận hành trong tương lai.
• Khía cạnh xã hội – nơi mà sự minh bạch trong quản lý nhân sự, công bằng trong chế độ đãi ngộ, và đóng góp cho cộng đồng địa phương trở thành lợi thế cạnh tranh. Các doanh nghiệp có chính sách lao động nhân văn, an toàn và đa dạng văn hóa được đánh giá là có khả năng giữ chân nhân tài, nâng cao uy tín thương hiệu – một yếu tố mà nhiều nhà đầu tư ngày nay coi trọng không kém gì báo cáo tài chính.
• quản trị doanh nghiệp – một điểm thường bị bỏ qua nhưng cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng lòng tin từ thị trường. Các doanh nghiệp có hội đồng quản trị độc lập, kiểm toán minh bạch và không dính bê bối tài chính sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp hơn, đặc biệt là từ các quỹ đầu tư có chiến lược ESG rõ ràng.

Doanh nghiệp áp dụng ESG thu hút đầu tư như thế nào?

Theo báo cáo từ tổ chức MSCI và S&P Global, cổ phiếu của các doanh nghiệp có điểm ESG cao thường có mức sinh lời ổn định hơn trong dài hạn, đồng thời ít biến động hơn trong các giai đoạn thị trường khủng hoảng. Điều này cho thấy, tài chính bền vững không chỉ là khẩu hiệu mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới cho sự tăng trưởng.

Khi đặt câu hỏi “đầu tư ESG là gì?”, câu trả lời không chỉ nằm ở lựa chọn của nhà đầu tư, mà còn phản ánh chiến lược kinh doanh thông minh của chính các doanh nghiệp – những người đi đầu trong hành trình tạo giá trị không chỉ cho cổ đông, mà còn cho toàn xã hội.

Xu hướng ESG trong thị trường vốn và quỹ đầu tư tại Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và áp lực từ các thị trường xuất khẩu lớn như EU và Mỹ, việc tuân thủ các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. 

Xu hướng ESG trong thị trường vốn và quỹ đầu tư tại Việt Nam

Đặc biệt, khi các quy định như Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của EU yêu cầu doanh nghiệp báo cáo mức phát thải CO₂, việc không tuân thủ ESG có thể dẫn đến việc bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Thị trường tài chính Việt Nam đã ghi nhận sự phát triển đáng kể trong lĩnh vực tài chính bền vững. Theo số liệu từ FiinRatings, giai đoạn 2016–2023, tổng giá trị phát hành trái phiếu xanh, xã hội và bền vững đạt khoảng 1,1 tỷ USD, chiếm 1,8% tổng giá trị thị trường trái phiếu. Năm 2024, thị trường chứng kiến sự ra đời của Quỹ đầu tư cổ phiếu ESG Eastspring Investments Việt Nam (EVESG), thu hút hơn 1.400 tỷ đồng chỉ sau một tuần ra mắt. 

Tuy nhiên, việc áp dụng ESG tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Theo báo cáo của PwC, chỉ có 35% doanh nghiệp niêm yết đã lập kế hoạch và cam kết ESG; 58% đang ở giai đoạn lập kế hoạch cho 2–4 năm tới. 

Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nhân lực chuyên môn, nguồn tài chính và hiểu biết về ESG. Để khắc phục, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức, đào tạo nhân sự và xây dựng lộ trình thực hiện ESG phù hợp với mục tiêu kinh doanh. 

Chính phủ Việt Nam cũng đang thúc đẩy ESG thông qua các chính sách như Luật Bảo vệ môi trường 2020, Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030 và cam kết đạt Net Zero vào năm 2050. 

Ngoài ra, Nghị quyết số 68-NQ/TW quy định hỗ trợ và khuyến khích tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho doanh nghiệp triển khai các dự án ESG, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Trong tương lai, với sự hoàn thiện khung pháp lý và nhận thức ngày càng cao về tầm quan trọng của ESG, thị trường vốn và quỹ đầu tư tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy nền kinh tế theo hướng bền vững và hội nhập quốc tế. 

Lời Kết

Tài chính bền vững không còn là một xu hướng nhất thời mà đã trở thành tiêu chuẩn mới trong chiến lược đầu tư toàn cầu. Việc hiểu rõ tài chính bền vững là gì và trả lời cho câu hỏi đầu tư ESG là gì chính là bước đầu tiên để các nhà đầu tư, doanh nghiệp và tổ chức Việt Nam hội nhập sâu vào thị trường quốc tế. 

ESG – với ba yếu tố Môi trường, Xã hội và Quản trị – không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh, thu hút nguồn vốn dài hạn và xây dựng hình ảnh thương hiệu bền vững.

Tại Việt Nam, mặc dù việc áp dụng ESG còn đối mặt với nhiều thách thức, nhưng với sự hỗ trợ từ chính phủ, sự quan tâm ngày càng tăng từ các quỹ đầu tư và sự chủ động của các doanh nghiệp tiên phong, xu hướng tài chính bền vững đang dần trở thành dòng chảy chính trong thị trường vốn.

Nếu bạn đang có định hướng theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực tài chính – đặc biệt là các hướng đi mang tính bền vững và quốc tế – thì việc học tập tại các cơ sở giáo dục chuẩn quốc tế là lựa chọn chiến lược. Swinburne Việt Nam hiện đang đào tạo ngành Tài chính với chương trình tích hợp kiến thức thực tiễn và tư duy toàn cầu, giúp sinh viên nắm bắt xu thế như ESG, FinTech và đầu tư có trách nhiệm. 

>>Xem thêm: Tuyển sinh ngành Tài chính 2025 – Xét tuyển, học phí, học bổng, điều kiện

FAQ – Những câu hỏi thường gặp về Tài chính bền vững là gì? Vì sao nhà đầu tư theo đuổi ESG? 

1. Tài chính bền vững là gì?
   Tài chính bền vững là phương pháp sử dụng và huy động vốn đầu tư nhằm đạt được tăng trưởng kinh tế lâu dài, đồng thời đảm bảo yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG)
2. Đầu tư ESG là gì?
   Đầu tư ESG là chiến lược lựa chọn doanh nghiệp dựa trên ba tiêu chí: Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị), nhằm hướng đến lợi nhuận bền vững và trách nhiệm xã hội.
3. Vì sao nhà đầu tư quan tâm đến ESG?
   Vì ESG giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro dài hạn tốt hơn, lựa chọn doanh nghiệp có tiềm năng phát triển ổn định và phù hợp với xu hướng toàn cầu về đầu tư có trách nhiệm.
4. Doanh nghiệp áp dụng ESG có lợi ích gì?
   Doanh nghiệp tuân thủ ESG sẽ dễ tiếp cận vốn hơn, nâng cao uy tín thương hiệu, thu hút nhân tài và đáp ứng được yêu cầu từ các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Mỹ.
5. Học tài chính bền vững cần những kiến thức gì?
   
   Người học cần nắm vững kiến thức nền tảng về tài chính, hiểu rõ các yếu tố ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị), kỹ năng phân tích rủi ro phi tài chính và tư duy đầu tư dài hạn.