Chuỗi cung ứng thực phẩm lạnh tại Việt Nam: “Không chỉ là xu hướng mà là giải pháp then chốt để nâng cao giá trị nông sản Việt”

Đây là chia sẻ vô cùng bổ ích và mang tính thực tiễn của ông Lương Quang Thi – Chủ tịch & CEO của ABA CoolTrans tại Hội thảo Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng 2025 (LSCM 2025) do Swinburne Vietnam tổ chức vào ngày 9/9 vừa qua. 

Với chủ đề “Thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh bất định toàn cầu: Thách thức và chiến lược thích ứng”, hội thảo thu hút các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp, giới nghiên cứu… trong đó có ông Lương Quang Thi. Ông đã có chia sẻ những chia sẻ sâu sắc về chuỗi cung ứng thực phẩm lạnh tại Việt Nam. Là một diễn giả giàu kinh nghiệm, ông Thi không chỉ phân tích xu hướng mà còn nhấn mạnh vai trò của công nghệ và đổi mới trong việc vượt qua thách thức, góp phần nâng cao an toàn thực phẩm và giá trị nông sản Việt.

Xu hướng phát triển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng lạnh

Một trong những chia sẻ nổi bật tại hội thảo LSCM 2025

Với sự gia tăng nhu cầu về thực phẩm tươi sống và đông lạnh, đặc biệt khi thu nhập người dân cải thiện và ý thức về sức khỏe ngày càng cao, chuỗi cung ứng lạnh đang trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế Việt Nam. Xuất thân từ một gia đình nông dân ở Quảng Nam, ông chia sẻ góc nhìn cá nhân sâu sắc: 

“Thấu hiểu được nỗi vất vả ‘được mùa mất giá’ của người nông dân, tôi tin rằng chuỗi cung ứng lạnh không chỉ là một xu hướng mà là giải pháp then chốt để giải quyết bài toán lãng phí thực phẩm và nâng cao giá trị nông sản Việt. Khi người dân quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, đến chất lượng thực phẩm, chuỗi cung ứng lạnh chính là tấm áo giáp bảo vệ sự tươi ngon từ nông trại đến tận bàn ăn.”

Ông Thi minh họa bằng một ví dụ gần gũi như việc cắn một que kem và cảm nhận được độ dẻo, độ bám dính vào thành răng, đó không phải là sự may mắn, mà là kết quả của một chuỗi cung ứng lạnh được duy trì hoàn hảo. Theo ông, mỗi mắt xích từ sản xuất, vận chuyển đến lưu kho  đều phải được kiểm soát chặt chẽ. 

Đây chính là sứ mệnh mà nhiều doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực chuỗi cung ứng lạnh trong đó có ABA CoolTrans theo đuổi: “An toàn thực phẩm cho người Việt Nam”. Ông nhấn mạnh rằng, chuỗi cung ứng lạnh không chỉ là vận chuyển hàng hóa mà còn đảm bảo chất lượng, giá trị dinh dưỡng và độ tươi ngon của sản phẩm, đòi hỏi các doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào cơ sở hạ tầng và công nghệ.

Mặc dù có tiềm năng lớn, thực trạng chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Nhiều chuyên gia nhận định rằng thiếu hệ thống chuỗi cung ứng lạnh an toàn là trở ngại lớn đối với an toàn thực phẩm quốc gia. Ông Thi đồng tình: “Tôi đồng ý với nhận định về những rào cản hiện tại. Chuỗi cung ứng lạnh của Việt Nam đang rất phân mảnh, có hàng trăm thậm chí hàng nghìn doanh nghiệp tham gia, nhưng không phải ai cũng áp dụng những thông lệ tốt nhất. Chính sự phân mảnh này đã gây ra đứt gãy và khó khăn trong việc đảm bảo chất lượng.”

Nhận định của ông Thi về hiện trạng của chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam hiện nay

Tuy nhiên, ông Thi lạc quan nhìn nhận đây là cơ hội: “Vấn đề không nằm ở việc thiếu người làm, mà là thiếu một đơn vị đủ năng lực để làm trọn vẹn chuỗi, từ đầu đến cuối. Đó là lý do tại sao ABA CoolTrans tập trung vào mô hình ‘dịch vụ một cửa’, nơi chúng tôi làm thay tất cả các khâu phức tạp của logistics lạnh để nhà sản xuất có thể tập trung vào thế mạnh cốt lõi của họ là sản xuất.” 

Mô hình này không chỉ giúp giảm lãng phí mà còn hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp nhỏ vượt qua thách thức, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ và chuỗi cung ứng toàn cầu đầy bất định.

Công nghệ không để phô trương mà là mục tiêu để hướng tới tương lai của một chuỗi cung ứng bền vững

Một thách thức lớn của chuỗi cung ứng lạnh là tiêu thụ năng lượng khổng lồ, đặc biệt khi giá điện tăng cao. Chi phí năng lượng là một bài toán đau đầu, đặc biệt trong bối cảnh giá điện và áp lực chi phí tăng cao. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào chi phí mà bỏ qua yếu tố an toàn và hiệu quả thì doanh nghiệp có thể sẽ phải trả giá đắt hơn nhiều.

Ông Thi cho rằng doanh nghiệp không xem đây là gánh nặng mà là động lực đổi mới: “Bài toán này không phải là giảm chi phí bằng mọi giá, mà là tìm ra điểm cân bằng giữa chi phí, hiệu quả và chất lượng dịch vụ,” ông Thi nhấn mạnh. Những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì lợi nhuận mà còn góp phần giảm áp lực môi trường, phù hợp với xu hướng bền vững toàn cầu.

Bên cạnh đó, công nghệ được ông Thi coi là “chìa khóa” để vượt qua thách thức. Điển hình tại ABA CoolTrans, ông đang áp dụng các giải pháp tiên tiến như hệ thống giám sát nhiệt độ thời gian thực dựa trên IoT. Ngoài ra, AI và Big Data được sử dụng để dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển và sắp xếp kho thông minh, giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và nhiên liệu. Hệ thống quản lý tích hợp đảm bảo tính minh bạch cho mọi lô hàng, từ thịt bò đến vắc-xin.

Công nghệ là yếu tố quan trọng để hướng tới tương lai phát triển chuỗi cung ứng bền vững

Công nghệ là yếu tố quan trọng để hướng tới tương lai phát triển chuỗi cung ứng bền vững

“Công nghệ không phải là thứ để phô trương, mà là công cụ để giải quyết vấn đề thực tiễn” ông Thi khẳng định, nhấn mạnh rằng những ứng dụng này nâng cao hiệu quả hoạt động một cách rõ rệt.

Hội thảo Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng 2025 diễn đàn thảo luận cho doanh nghiệp

Hội thảo Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng 2025 tiếp tục là diễn đàn quý giá, thúc đẩy sự thích ứng và đổi mới cho các doanh nghiệp Việt Nam trước những thách thức toàn cầu với sự góp mặt của hàng hoạt chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp như: PGS. TS. Hồ Thị Thu Hòa, Viện trưởng Viện nghiên cứu và Phát triển Logistics VN; Ông Kayzad Namdarian Lãnh sự Kinh tế, Tổng Lãnh sự quán Úc tại TP.HCM; Bà Nguyễn Xuân Thùy, Trưởng khu vực phụ trách Phát triển Bền vững, Maersk Logistics, Khu vực Mekong; Ông Edwin Law, Giám đốc điều hành, Phòng Thương mại Úc tại Việt Nam (AusChamVN) và Ông Phó Tuyết Trường Giang Giám đốc điều hành sản phẩm số – Giám đốc Marketing, Tập đoàn Giáo dục Đại Trường Phát.

Với gần 20 năm kinh nghiệm vận hành một công ty cung cấp chuỗi cung ứng lạnh, ông Thi cho rằng những hội thảo không chỉ là nơi chia sẻ kiến thức mà còn là nền tảng kết nối. Các doanh nghiệp thảo luận và tìm giải pháp chung, học hỏi lẫn nhau để nâng cao tiêu chuẩn ngành, đưa ngành logistics và chuỗi cung ứng Việt Nam phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn.

Phu Qui